Planttijd!

Het Labyrint moet eventjes wachten.

Nu is namelijk de tijd dat je planten kunt verplaatsen en dat gaat het beste voor de vorst van de winter.

Mijn uitbreidingslijstje met planten voor in de tuin had ik al klaar liggen. Er staan heel wat mooie exemplaren op die ik heb kunnen vinden bij twee ecologisch werkende plantenkwekerijen.  Mijn zoektocht ging uit naar planten die medicinaal of als keuken kruid te gebruiken zijn.

De eerste lading vaste planten komt van plantenkwekerij Bastin in Aalbeek (L). Door slim combineren kon ik in één ritje een afspraak in Maastricht combineren met het vervullen van mijn wensenlijstje.

Het is een prachtige kwekerij in het heuvellandschap van Limburg met grappig gebruik van het hoogteverschil. Op de verschillende terrassen staan de planten voor het uitzoeken. Ze zijn gespecialiseerd in mediterraanse planten, vooral lavendel, waarvan ik een bijzonder rijk geurende variant heb gekocht. Verder is Engelwortel, rode zuring, Kardoen, Valeriaan, bosaardbeitjes, Verveine, Mierikswortel, Stevia en een Heuchera (voor zijn decoratieve rode blad, het oog wil ook  wat!) meegekomen.

Oh… en 3 struikjes honingbes (Lonicera caerulea) een bessoort die ik nog niet ken maar wel heel erg nieuwsgierig naar ben. Hopelijk slaan ze allemaal goed aan en kan ik ze volgend jaar proeven.

Op naar de volgende kwekerij.

Een verjaardagsvisite aan mijn zilverklei vriendin in Oss leverde een bezoekje op aan boomkwekerij Batterijen. Daar heb ik een kweepeer halfstam (Cydonia oblonga ‘Vranja’) , twee vijgen (Ficus carica ‘Brown Turkey’ en ‘rouge du bordeaux’) en een wilde citroen (Poncirus Trifolium) meegenomen.

Terwijl ik het gat aan het graven was voor de kweepeer merkte ik pas hoe droog het is geweest deze zomer. Voor de 50 cm diepte had ik een pikhouweel nodig om de grond in stukjes te breken. We zitten hier op kleigrond en dan kan het nogal hard worden als die uitdroogt.

Daarom heb ik bij het planten ook veel compost in de grond gedaan zodat die humusrijker wordt en het vocht beter kan vasthouden. Dat zal de halfstam kweepeer boom fijn vinden.

Het grasveld waar de kweepeer boom nu rechts van de gieter staat. Achterdoor zie je het half voltooide labyrint. De lichtgroene planten links zijn de aspergeplanten, ze hebben het gelukkig toch gered nadat ze door de aspergekever belaagd waren.

Oogsten en Bewaren

Augustus en september zijn echte inmaak maanden. Vaak verwerk ik dan ’s avonds de oogst die ik overdag zo rijkelijk in de tuin heb gevonden.

Cherrytomaatjes, mirabellen (kleine kerspruimen), Roseval aardappeltjes, verschillende soorten appels, gele en groene courgette, broccoli en augurken. Het kon niet op tijdens deze zomer.

Onze kat Tony ( van Antonio Banderas, Puss in Boots), kwam even snuffelen aan de rabarber. Verder nog eikenbladsla en rucola voor in de salade.

Appels had ik dit jaar veel. Ze waren door het warme weer ook vroeger rijp. Daar had ik me een beetje in vergist. Van val appels maak ik appelmoes en siroop. En natuurlijk appeltaart!

Dit jaar heb ik voor mijn verjaardag een voedseldroger gekocht. Daar heb ik veel gebruik van gemaakt. Appeltjes kun je, nadat je ze tot schijven hebt gesneden, goed drogen. Dan krijg je heerlijke appelchips.

Gave onbeschadigde appels bewaar ik in de kelder of de groentela.

Het resultaat van heel wat uurtjes in de tuin en keuken. Het geeft zoveel voldoening om vanuit mijn eigen voorraadkast wat op tafel te zetten.

Smakelijk!

Een Zonnebloem Obsessie

In het najaar kreeg ik van mijn overbuurman Piet een handjevol zwarte zaadjes. “Die moet je in het voorjaar maar zaaien. Het zijn zonnebloemen.” zei hij nog.

En inderdaad eind april heb ik ze in mijn kasje in potjes gezaaid en braaf gewacht tot ze groot genoeg waren om buiten uit te zetten.

Nu, drie maanden later, zijn ze gegroeid tot wel twee meter hoogte.
Een kleine foto impressie van de verschillende stadia:

Op twee meter hoogte ontwikkelde zich een bloemknop.
Waaruit de helder gele linten het donkerbruine hart omvatten. Dagenlang werd de bloem bezocht door bijen aangezien de honing zich cirkelvormig ontwikkeld.
Uiteindelijk begon het omkrullen van het bloemhoofd. Ondertussen begint het fibonacci spiraalpatroon zich al mooi af te tekenen.
Elk minibloempje gaat nu uitdrogen en afvallen zodat het zaad zichtbaar wordt.
Twee zonnepitjes al zichtbaar, prachtig hoe het spiraalpatroon zich blijft voortzetten.
Zonnebloemhoofd geoogst en aan het drogen.

Het hele proces van groei en de vormen in de zonnebloemen inspireren me om te onderzoeken. Met mijn camera kruip ik er dicht op en met potlood doorgrond ik de patronen. De spiraalvormen, die onderdeel zijn van de Fibonacci reeks, boeien me het meest.

Interessant YouTube filmpje over de spiralen en Fibonacci.

Op het Engelse gedeelte van mijn La Leipsig Jewels site heb ik geschreven over hoe ik mijn inspiratie vertaal in tastbare werk.

Asperge bed in groei

In maart heb ik verteld over de asperges die ik gepoot heb. Ondertussen zijn de planten gegroeid in de hoekvorm die ik voor ogen had.

Ik zou je hier graag het eerste tere groen laten zien maar ik ben vergeten een close-up te maken van het mooie veer gevormde blad. Dus zie je hier de overzichtsfoto met al een permanent groentebed in aanbouw.

… en vanuit de andere hoek:

Met electriciteitspijp die we overhadden van de verbouwing, heb ik een prieeltje gemaakt waar ik mijn augurkplantjes tegenaan kan laten groeien.

De eerste planten zijn gepoot en de grond is bedekt met hooi tegen onkruidgroei en het vasthouden van vocht.

Linksvoor staan twee rabarberplanten. In het hooibed staan ook nog Calendula, courgette en slaplanten.

Close-up van de augurkplant:

Kruisbessen dag

En dan ineens, zijn ze rijp.
De kruisbessen!
Kleine knapperige zoet-zure besjes.

Zo heerlijk in de Limburgse Sjtaekbaere vlaai,
oftewel in goed Nederlands: de kruisbessen vlaai.

Met een beetje tegenlicht komt deze kruisbes wel erg mooi uit.

In onze tuin staat 1 groene en 1 rode bessenstruik. Vroeg in de ochtend heb ik de bessen voorzichtig, vanwege de stekels, van de struik gehaald.

Het is een soort van vergeten fruit, want in de winkel kom je ze vers niet snel tegen. Als je ze lekker vindt kan ik je aanraden een struikje in de tuin te zetten. Ze hebben heel weinig onderhoud nodig.

Ik heb nu van mijn ene struikje 2 kilo afgehaald, voldoende om 3x vlaai van te maken. Of bladerdeeg flappen. Of kruisbes clafoutis. Mogelijkheden te over.

Daarvoor moet ik ze wel inmaken. Eerst stop ik gesteriliseerde potten vol met bessen. Dan giet ik er 40% kokend suikeroplossing op. Deksels dichtdraaien. Een half uurtje in de oven in een bak met water.  (100 graden celsius.) Laten afkoelen en als het goed is zijn dan alle potten vacuum getrokken.

Vier potten van een halve liter vol met kruisbessen in de oven om te wecken.

Dat wordt weer smullen in de herfst .

Een informatieve site over kruisbessen.

Tegelijkertijd heb ik 6 potjes komkommertjes ingemaakt:
Het gebruikte inmaak recept.

Een vroege fruit oogst

Wow!

Ineens werd ik een beetje overrompeld door mijn fruit.

De aardbeien, frambozen en kersen zijn erg vroeg dit jaar.
Dit is de oogst van vandaag:

Fruit oogst
Een kilo rabarber, 900 gram aardbeien, een kilo kersen en 400 gram frambozen. Mijn investering: een uur plukken en twee schrammen op mijn arm van de frambozen 🙂

Tot vandaag heb ik alles opgemaakt in mijn ontbijt door lekkere smoothies te maken. Maar nu wordt het tijd om te gaan inmaken.

Een leuke bezigheid voor vanavond!

Permanente groentebedden

Plek maken voor de groenten, een fotoverslag:

Uitmeten van permanente groentebedden
Het eerste bed wordt uitgemeten. Met hout dat van het oude dak was heb ik de omtrek uit gelegd. De korte kant ligt een meter van de perenboompjes af (Die staan links op deze foto)
compost op karton
Het tweede bed uitgemeten, volgelegd met recycle karton dat eerst goed nat is gemaakt. Daarop heb ik compost gelegd.
karton dekt het gras af
Door de druk van de aarde en het afdichten voor het licht door het karton, zal het gras afsterven en een voedingsbodem worden voor de planten die hier op gezet gaan worden.
Het tweede bed is afgevuld met snoeihout dat door een versnipperaar is gegaan. Hiermee kan ik al mijn hout verwerken in de tuin. Het eerste bed is nu dicht gelegd met karton zodat ook hier het gras zal afsterven. Dit bed wordt omgespit en daarna afgedekt met grasmaaisel.

Zaaien in de kas

Om mijn groentebedden te gaan vullen ga ik plantjes zaaien. Ik heb een aardige verzameling zaadjes die ik kan gaan gebruiken.

Hier zie je mijn toekomstige pompoen, courgette, mais en zonnebloem in de potjes. Die zaai ik meteen in de pot zodat ik makkelijk kan uitplanten.

Na twee weken staat de courgette en pompoen er al mooi bij. Ik maak zelf labeltjes met gekleurd papier waarop ik de naam van de plant zet. Vervolgens plak ik voor en achter plakband zodat de letters niet uitlopen. Werkt perfect!

De sla heb ik dit jaar niet zelf gezaaid. Vlakbij is namelijk Kwekerij Bouten met een groot assortiment aan plantjes voor in de moestuin. Voor 12 cent heb ik al een plant dat ik zo in de grond in de kas kan zetten. Zo vervroeg ik het moment van oogsten.

 

Asperge

Een van de planten die prima in een permacultuur tuin passen zijn de asperges. Deze planten, waarvan we de heerlijke witte stengels eten, kunnen tot wel 10 jaar op dezelfde plek blijven staan. En dat is dan weer goed voor het bodemleven dat niet verstoord hoeft te worden.

In het najaar had ik 30 plantjes besteld bij Huub en Marga Verhaag in Ell.  Goed voor 6 meter asperges die ik vervolgens halverwege maart kon gaan ophalen. Nu kwam het zware werk: het graven van de sleuven om de wortelstokken te planten. Ik had goede instructie gekregen van Huub dus ik ging vol vertrouwen aan de slag.

Eerst de graszoden afsteken en op de kop op een ander stuk gras neerleggen. Op een stuk karton vervolgens alle zand neerleggen zodat ik dat weer kan gebruiken om het bed op te hogen. In de sleuf compost doen en een heuveltje maken over de hele lengte van de sleuf.

De wortelstokken op 20 cm van elkaar uitleggen. Vervolgens leg je de wortels aan twee zijden van het heuveltje in de sleuf. Hierdoor kun je de wortels mooi verdelen en staat het stengeldeel mooi hoog ten opzichte van de wortels.

Nu werden de wortels voorzichtig bedekt met zand zodat niets verschoof. Vervolgens heb ik in april alles opgehoogd zodat het nu weer even hoog is als het grasveld. Eind april kwamen de 1e scheuten uit de groen. Alle planten waren aangeslagen.

Dit jaar mag ik nog niks oogsten, dat komt volgend jaar pas. Hoewel ik dan maar heel kort mag steken, een week of zo.

Het was een pittig karwei maar gaf me erg veel voldoening in de wetenschap dat ik de komende jaren mijn eigen asperges zal hebben.

 

De aspergeplant is al een oud gewas, ze werd al beschreven in 350 BC door de griek Theophrastus in het boek Historia Plantarum. Meer interessante geschiedenis vind je op Asperge koken.

Mijn prille tuiniers begin

Mijn eerste tuintje.

Ik geloof dat ik ergens rond de 10 of 11 jaar geweest moet zijn.

Er was een klein plekje in de tuin dat ik vrij mocht maken. Mijn eerste experiment kon beginnen. Radijsjes en worteltjes.

De worteltjes werden niet veel. De langzaam ontkiemende groente was voor een beginneling echt te veel. En van mijn ouders kon ik ook geen hulp verwachten, die hadden geen groene vingers.

Maar ik kan me wel de radijsjes herinneren. De kleine rode bolletjes met hun pittige frisse smaak.

Door de jaren heen bleef ik af en toe wat zaaien maar echt veel werd het in mijn ouderlijke huis niet daar de pubertijd voor andere interesse zorgde. Wel heb ik een aantal jaar op de tuinbouw school gezeten voordat ik naar de kunstacademie in Maastricht ging.

Dus toen de grote tuin rondom de boerderij voor mijn rekening kwam, was ik voldoende onderlegd om de tuin in vorm te houden. Alleen ben ik geen traditioneel tuinier. Ik laat graag de natuur zijn gang gaan terwijl ik hier en daar wat bijstuur. Dat levert me af en toe opgetrokken wenkbrauwen op van de dorpsbewoners. Mijn keuze voor niet spuiten heeft al tot heel wat gesprekken geleidt…

Mijn interesse voor permacultuur is weer een ruk richting de alternatieve hoek. Eentje waar ik mezelf comfortabel bij voel. Hoe meer ik kan aansluiten bij wat de natuur al doet, hoe beter.