Citroenplant uit Zaad – deel 1

Citroenen gebruik ik heel vaak. Geraspt in aromatische citroenkoekjes. Als sap op appels om te voorkomen dat ze bruin worden. Ingemaakte citroen in het zout voor bij een Marokkaans tajine recept. Heerlijk frisse citroenlimonade.

Ik zou ze heel graag in mijn tuin hebben staan.

Het zijn echter planten die uit het middellandse zee gebied komen en hier niet in de volle grond kunnen overleven. Toch wil ik het een keer proberen om uit zaad een plant op te kweken. Het wordt dan een kuipplant die in de zomer buiten kan staan.

Gelukkig vond ik een citroen zaai handleiding online. In het kort komt het hier op neer:

De pitjes uit een biologische citroen een dag in water laten weken. Vervolgens met een scherp mes het buitenste schilletje eraf peuteren. Dat is een precies werkje. Ik doe dit om de kiem kansen te vergroten. Het kiemtopje zou anders door dat kleverige velletje heen moeten breken.

Het pellen van citroenzaadjes

Vervolgens worden de naakte zaadjes in een klein champignonbakje gezaaid met wat potgrond. Dit bakje heb ik in een minikastje op de vensterbank boven de verwarming neer gezet. Citroenzaadjes ontkiemen bij temperaturen van 22 tot 25 C.

Na drie weken piepte het eerste zaadje boven de grond. Hoera!

Mini citroenplantje

Met een juweliers-vergrootglas heb ik met mijn telefoon een foto gemaakt. Blij als ik was met dit eerste prille begin van een citroenplant.

Na een week waren van de 16 zaadjes er 13 gekiemd. Tijd om te verplanten naar een grote pot zodat ze wortels kunnen gaan ontwikkelen. Die potjes zet ik dan weer in een groter tuinkastje. Ze staan nog steeds bij de verwarming op mijn vensterbank.

Tony, onze brutale kater, moest zo nodig even testen of het tuinkastje zijn gewicht wel kon dragen!
Helder groen straalt dit kleine citroenplantje me tegemoet. Ik ben benieuwd naar hun toekomst.

Mister Blue, ‘n starter voor Zuurdesembrood

Vandaag heb ik weer zuurdesembrood gemaakt. Deze keer is het erg goed gelukt. Yes! Mijn starter, dat wat het brood doet rijzen, is “alive & kicking”.

Leren zuurdesembrood maken is een soort van materiaalonderzoek. Een starter is een levend wezen. Ik heb hem zelfs een naam gegeven: Mister Blue.

Wekelijks verzorg ik hem met een paar lepels meel en wat lauw warm water. Vervolgens laat ik het een paar uur in de warme keuken staan en roer af en toe goed met een houten lepel. Dan gaat hij bubbelen, er komt koolzuur vrij. Een teken dat hij goed actief is. Vervolgens gaat hij een week de ijskast in, waar de micro-organismes in ruststand gaan.

(Op de site van de Bisschopsmolen staat een goed zuurdesemstarter recept.)

Ik heb Mister Blue wel eens drie weken vergeten. Stiekem was ik toen bang dat hij dood was gegaan. Maar nee hoor! Hij kon meer hebben dan ik dacht. Wat hij dan wel doet, is een helder vloeistof afscheiden aan de bovenkant. Dat giet je af en vervolgens, hup, weer meel en water erin om op te starten. Als ie fris zuur smaakt en diep fruitig ruikt is hij helemaal gezond.

Vorig jaar heb ik een dagworkshop broodbakken gevolgd bij Evi van de www.bakster.nl. Dat was zeer waardevol om de fijne kneepjes van ‘t vak te leren. En super gezellig omdat ik samen met mijn zus ben gegaan.

In de workshop werkplaats. De rechterkolom is het zuurdesembrood recept.
Alle ingrediënten mengen aan de hoge houten tafel.

Het wekelijks bijhouden, en ‘t bakken van het zuurdesembrood, maakt dat ik mijn starter nu echt heb leren kennen. Ik behandel hem als een klein actief vriendje dat me helpt om gezond brood te maken. En dat van alleen maar meel, water en een beetje zout!

Wil je het ooit zelf proberen, kom dan wat starter bij me halen.
Ik deel Mister Blue graag met je.

Vier recepten met Kweeperen

Van twee vrienden kreeg ik dit jaar kweeperen. Ze kwamen door het goede zomerweer om in de vruchten dus deelden ze, tot mijn groot plezier, hun overdaad. Dank je wel Jeanette en Jacques!

kweeperen of kweeappels

Kweepeer (Cydonia oblonga) is een fruitsoort die langzamerhand wat meer terrein wint in Nederland. Het is een prachtige grote geurig vrucht met een donsachtig laagje op de schil. Familie van de appel en peer, maar je moet hem wel eerst verwerken voordat het eetbaar is. De vrucht is namelijk, ook als die rijp is, keihard.

Je kunt het dunne donslaagje links een beetje zien. Dat wrijf je eraf voordat je ze gaat bewerken, het smaakt namelijk bitter. Het is een prachtig vrucht.

Uiteindelijk ben ik aan de slag gegaan met verschillende recepten.

Als eerste was ik ze terwijl ik het dons eraf wrijf. Dan snijden ik ze met een scherp mes in vier stukken. In een pan met water zodat ze net onderstaan, dan een half uur koken. Dit liet ik een nacht staan waarna ik het in de morgen afgoot en het sap opving.

Het vruchtenmoes heb ik verwerkte tot membrillo (ingekookte kweepeer pasta, heerlijk bij een kaasplankje) en van het sap werd gelei en siroop gemaakt.

Recepten kun je vinden hier: kweepeergeleimembrillokweepeersiroop.

Links twee flesjes kweepeer siroop en rechts de kweepeer gelei.

Stukjes gedroogde membrillo met pure chocola erop. Probeer daar maar eens vanaf te blijven!

De moes heb ik ook nog ingemaakt in potten. Daarmee kun je een heerlijke kruimelvlaai maken. Aangezien ik in Limburg woon is vlaai een van mijn favoriete gebaksoorten.

Dit recept is een variant op abrikozenkruimelvlaai. Ik vond de moes namelijk een beetje op abrikozenpuree lijken en toen kwam ik op het idee om er een vlaai van te maken.

Het is een gistdeeg van 150g bloem, 4g droge gist, 60ml lauwe melk, 10g suiker en een beetje zout voor een 24cm doorsnede vlaaivorm. Super eenvoudig. Je doet alle ingrediënten bij elkaar. Laat het onder een theedoek rijzen tot het verdubbeld is in volume. Dan beleg je de vorm ermee, een half uurtje laten rijzen en dan vul je het met de kweepeer moes.

Ik heb er ook nog 1 appeltje overheen gesnipperd voordat ik de kruimeltjes erover deed. Een half uurtje in een oven van 220C en je hebt een heerlijke vlaai.

kweepeer vlaai maken
Hier strijk ik de kweepeer moes uit over de bodem. Rechts staan de kruimeltjes al klaar.

De kweepeer vlaai net uit de oven. Door de kruimeltjes zie je de kwee niet, maar hij zit er wel in hoor 🙂

Ik heb echt veel lol gehad aan het uitzoeken van de recepten en het klaar maken. Een kweepeerboom komt beslist in mij tuin dit voorjaar want dan kan ik blijven inmaken en verwerken van dit heerlijke fruit.

Kweepeer groeiwijze

Tamme Kastanjes voor het oprapen

Tamme kastanje, Castanea sativa

Tijdens mijn wandeling met de hond kwam ik de afgelopen weken een overdaad aan tamme Kastanjes tegen. Zorgvuldig raapte ik elke dag de dikste bolsters op en nam ze mee naar huis.

Na twee weken lag er een respectabele hoeveelheid op de vensterbank te drogen. Tijd om ze schoon te maken en te verwerken.

Daarvoor maak je met een scherp mes een kruis insnede op de spitse kant van de kastanje. Vijf kastanjes leg je op een schaaltje, dat gaat één minuut op de hoogste stand in de magnetron. Kieper ze dan onmiddellijk in een bakje met koud water en pel ze met een spits mesje. Dat is de makkelijkste manier om ook het dunne velletje eraf te halen.

In feite heb je nu een heerlijke gepofte snack die je zo ook al op kunt peuzelen!

Als het tweede velletje er niet af wil, kook ik die nog vijf minuten dan laat ik het afkoelen in het water. Vervolgens verwijder ik het bittere velletje.

Nu kun je ze koken en bijvoorbeeld bij spruitjes gebruiken ( erg lekker).
Ik maak ze ook schoon en stop ze rauw in de vriezer om later te gebruiken. Je moet ze dan wel binnen drie maanden gebruiken, anders worden ze zacht.

Kastanje creme du marron

Uiteindelijk heb ik met de overgebleven noten kastanje crème gemaakt. Dit is een Franse specialiteit die je hier niet snel in de winkels tegenkomt.

Na het schoonmaken en 20 minuten koken pureer je de kastanjes. Dan maak je met suiker en wat water een siroop waar de gepureerde kastanjes bij gedaan worden. Dan nog even door warmen en in gesteriliseerde potten doen.

Het recept had ik van de site Nederlands Dis: zoete kastanje crème.

Het is een heerlijk zoete, voedzame spread voor op de boterham.

Oogsten en Bewaren

Augustus en september zijn echte inmaak maanden. Vaak verwerk ik dan ‘s avonds de oogst die ik overdag zo rijkelijk in de tuin heb gevonden.

Cherrytomaatjes, mirabellen (kleine kerspruimen), Roseval aardappeltjes, verschillende soorten appels, gele en groene courgette, broccoli en augurken. Het kon niet op tijdens deze zomer.

Onze kat Tony ( van Antonio Banderas, Puss in Boots), kwam even snuffelen aan de rabarber. Verder nog eikenbladsla en rucola voor in de salade.

Appels had ik dit jaar veel. Ze waren door het warme weer ook vroeger rijp. Daar had ik me een beetje in vergist. Van val appels maak ik appelmoes en siroop. En natuurlijk appeltaart!

Dit jaar heb ik voor mijn verjaardag een voedseldroger gekocht. Daar heb ik veel gebruik van gemaakt. Appeltjes kun je, nadat je ze tot schijven hebt gesneden, goed drogen. Dan krijg je heerlijke appelchips.

Gave onbeschadigde appels bewaar ik in de kelder of de groentela.

Het resultaat van heel wat uurtjes in de tuin en keuken. Het geeft zoveel voldoening om vanuit mijn eigen voorraadkast wat op tafel te zetten.

Smakelijk!

Kruisbessen dag

En dan ineens, zijn ze rijp.
De kruisbessen!
Kleine knapperige zoet-zure besjes.

Zo heerlijk in de Limburgse Sjtaekbaere vlaai,
oftewel in goed Nederlands: de kruisbessen vlaai.

Met een beetje tegenlicht komt deze kruisbes wel erg mooi uit.

In onze tuin staat 1 groene en 1 rode bessenstruik. Vroeg in de ochtend heb ik de bessen voorzichtig, vanwege de stekels, van de struik gehaald.

Het is een soort van vergeten fruit, want in de winkel kom je ze vers niet snel tegen. Als je ze lekker vindt kan ik je aanraden een struikje in de tuin te zetten. Ze hebben heel weinig onderhoud nodig.

Ik heb nu van mijn ene struikje 2 kilo afgehaald, voldoende om 3x vlaai van te maken. Of bladerdeeg flappen. Of kruisbes clafoutis. Mogelijkheden te over.

Daarvoor moet ik ze wel inmaken. Eerst stop ik gesteriliseerde potten vol met bessen. Dan giet ik er 40% kokend suikeroplossing op. Deksels dichtdraaien. Een half uurtje in de oven in een bak met water.  (100 graden celsius.) Laten afkoelen en als het goed is zijn dan alle potten vacuum getrokken.

Vier potten van een halve liter vol met kruisbessen in de oven om te wecken.

Dat wordt weer smullen in de herfst .

Een informatieve site over kruisbessen.

Tegelijkertijd heb ik 6 potjes komkommertjes ingemaakt:
Het gebruikte inmaak recept.

Een vroege fruit oogst

Wow!

Ineens werd ik een beetje overrompeld door mijn fruit.

De aardbeien, frambozen en kersen zijn erg vroeg dit jaar.
Dit is de oogst van vandaag:

Fruit oogst
Een kilo rabarber, 900 gram aardbeien, een kilo kersen en 400 gram frambozen. Mijn investering: een uur plukken en twee schrammen op mijn arm van de frambozen 🙂

Tot vandaag heb ik alles opgemaakt in mijn ontbijt door lekkere smoothies te maken. Maar nu wordt het tijd om te gaan inmaken.

Een leuke bezigheid voor vanavond!

Gezouten citroenen in tajine kipgerecht

Begin december heb ik voor het eerst citroenen ingemaakt in zout. Het is een bijgerecht dat gebruikt wordt in de Marokkaanse keuken. Het stond in mijn nieuwe boek over inmaken van groente en fruit.

Vandaag was na 3 weken wachten, het moment aangebroken dat ik het kon toepassen in een maaltijd. Het werd een kiptajine met veel kruiden, broccoli, wortel en zwarte aardappelen.

En natuurlijk couscous erbij.

We hebben gesmuld 🙂

De gezoute citroen voegt echt een andere, exotischere smaak toe aan het gerecht. Verder droegen kardemon, knoflook en harissa bij aan het mediterranese karakter.

Ik hou ervan om vanuit een boek een totaal nieuw recept uit te proberen. Alhoewel, ik wijk meestal meteen de eerste keer al af van een oorspronkelijk recept. Experimenteren ligt nu eenmaal in mijn aard. De mensen die wel eens aanschuiven bij mij aan tafel weten dat.

Gebruikte boeken:

  • Handboek inmaken en bewaren (isbn 978-90-447-4075-2)
  • Tajines & Couscous (isbn 978-90-6611-586-6)

kiptajine
Kip gesmoord in de tajine, een ronde, geglazuurde aardewerken stoofpot met een taps toelopende deksel voor op het vuur.