Etruskische gouden fibula

In het voorjaar van 2013 was ik in Rome. Een bezoek aan de Vaticaanse musea stond hoog op mijn verlanglijstje. Ik wilde graag de Etruskische collectie bekijken. Die is gevestigd in het Museo Gregoriano Etrusco. Paus Gregorius XVI begon de verzameling in 1836. Het museum omvat acht galeries met belangrijke Etruskische stukken zoals vazen, sarcofagen en vele gouden sieraden.

Gouden fibula uit het Regolini-Galassi graf in Cerveteri, 675-650 BC
Voor-, zij- en achterkant van de gouden parade fibula uit het Regolini-Galassi graf in Cerveteri, 675-650 BC. (Ongeveer 30 cm hoog.)

De Etrusken waren een van de hoogst ontwikkelde volken van de oudheid. Hun vaardigheid in het bewerken van goud was fenomenaal zoals je kunt zien aan deze gouden fibula uit Cerveteri.

Bovenkant van de fibula uit Cerveteri met leeuwen in granulé- en repoussétechniek.
Bovenkant van de fibula uit Cerveteri met leeuwen in granulé- en repoussétechniek.

Op relatief dun goud materiaal zijn met ponsjes reliëfs aangebracht, dat noemen we de repoussétechniek. Granulatie is de werkwijze om minuscule gouden korreltjes (granules) op een ondergrond te bevestigen. Verder is ook heel dun gedraaide metaaldraad gebruikt om lijnen aan te brengen.

Onderkant van de Regolini-Galassi fibula met gouden griffioenen.
Onderkant van de Regolini-Galassi fibula met gegranuleerde griffioenen.

De stijl van deze fibula is de zogenoemde oriëntaliserende periode die loopt van de eind 8ste- begin 6de eeuw v.Chr. Hij wordt gekenmerkt door gebruik van leeuwtjes, palmetten en griffioenen. Deze dieren worden overvloedig afgebeeld, zoals je kunt zien.

Andere werken die mijn aandacht trokken vanwege de geometrische bewerkingen van het goud:

Een gouden collier en verschillende kleine fibulae.
Close-up van een schakel van het gouden collier.
Close-up van een schakel van het gouden collier.
Close-up van een fibula die bij het gouden collier lag.
Close-up van een fibula die bij het gouden collier lag.

Bronnen:
Edizione Musei Vaticani – The Vatican Museums, discover the history the works of art the collections – 2011 pag.125-137
P. S. Lulof en I. v Kampen – Etrusken, vrouwen van aanzien – mannen met macht – WBooks 2011