Egels onder de composthoop

De schattigste diertjes in Nederland vind ik de egeltjes. Ze kunnen heerlijk in een hoekje van de tuin rondscharrelen. Op zoek naar hun favoriete maaltjes, zoals regenwormen, rupsen en insecten, maar ook gevallen fruit onder de bomen of struiken.

Onze tuin is redelijk groot en daardoor heb ik ook een grote composthoop met bladeren en takken. Daar heeft blijkbaar in het voorjaar een mama egel een hol uitgegraven. Ik wist wel dat ik een egel op het terrein had. Overal vond ik van die gitzwarte afgepunte poepjes. Na een google rondje begreep ik wie op het terrein rond liep.

Egelpoep met pruimen schillen erin.

De eerste keer dat ik de egel tegenkwam schrok ik me rot.

Het was een augustusavond net na schemering. Ik hoorde luidruchtig knorren vanonder de coniferenhaag. Gealarmeerd ging ik toch op zoek naar het geluid. En warempel, daar zat een egel. Het was lang droog geweest dus het eerst wat ik toen gedaan heb zijn platte schalen water op verschillende plekken neerzetten.

Egel op zoek naar eten.
De egel gaat op weg naar rupsen. Ze zijn behoorlijk snel op hun hoge pootjes 🙂

Ik ben namelijk heel blij met deze extra helpers in de tuin. Ze eten veel insecten en rupsen. Het beste menu om mijn groenteplanten te beschermen. Het enige waar je voor moet oppassen is als je nieuwe aanplant hebt. Even een klein hekje eromheen en ze kunnen de planten niet meer uit te grond woelen op zoek naar regenworm. Als de plant eenmaal aangeslagen is haal je het weer weg.

Uiteindelijk bleek ik behalve de moeder egel ook nog eens twee kleintjes te hebben. Daarvan is dit filmpje wat ik kon maken getuige.

Op 12 en 13 september is het ‘Egelweekend 2020’! Tijdens dit weekend roept de Zoogdiervereniging iedereen op om de egels in de tuin te tellen.

Doe jij mee? www.ivn.nl

Een kijkje in de groentetuin…

Hoi, vandaag neem ik jullie mee de tuin in met een mini video filmpje. Je ziet het kasje, de groentebedden en de vijver. Beetje impulsief heb ik het opgenomen.

Duidelijk nog veel te leren 🙂

Fruitoogst

Drukke dagen in de tuin. Na het oogsten van het vroege fruit komt de verwerking. Je krijgt het niet allemaal opgegeten.

Kersen plukken. Op de hoge oogstladder kom ik bij de heerlijke kersen.

Kersen plukken.

In mei had ik de aardbeien gespot met de camera:

Aardbeibloem en twee aardbeien aan de struik.
Aardbeien die verwerkt worden om te drogen.

Het drogen van fruit is een fijne manier van conserveren. De smaak wordt versterkt en past daardoor heel erg goed in muesli mix voor bij m’n ontbijt.

Losse frambozen net geoogst.

Frambozen worden ingevroren. Eerst los op een rubberen schaaltje. na een dag gaan ze in een zak die ik vacuum trek. Dan kun je ze lekker lang bewaren om in de winter nog eens te genieten van deze vitamienebommetjes.

Ook wordt veel verwerkt tot jam. Heerlijk op de boterham, in de yoghurt of op het kaasplankje als dip. Dit jaar is de vliergelei daar erg geschikt voor.

Fruitoogst die ingemaakt is als jam.

Verplanten

Vanaf 15 mei is het druk in mijn moestuin. Veel van de zaailingen gaan nu in de tuin gezet worden. Het liefst heb ik een regenachtige dag. Helaas zijn die er dit jaar niet. Dan wijk ik uit naar de avonden. De pas verplante zaailingen kunnen dan in de koelte van de nacht een beetje bijkomen. Verplant worden is topsport voor ze.

Overdag zorg ik dan voor wat schaduw door doeken op te hangen of er wat grasstrooisel overheen te gooien. Ook krijgt nieuwe aanplant de eerste week water. Daarna moeten ze het bij mij op eigen houtje kunnen doen, de aarde bedden zijn humusrijk genoeg.

De zaailingen staan te wachten in de serre.
Een tray vol met koolplanten die dit jaar in bed 5 uitgeplant gaan worden.
Koolplantjes bij het groentebed waar ze dit jaar komen te staan.
Er staat al rozemarijn en twee grote kardoen planten. Daar kunnen de 11 plantjes wel omheen gezet worden. Eerst zet ik ze uit om te kijken hoe ze moeten staan. Dan pas graaf ik het gat, vul het met water en zet de plant erin.
Verschillende koolplantjes.

De gevreesde IJsheiligen

Begin mei moet ik altijd op m’n handen blijven zitten om te voorkomen dat ik te vroeg de planten, die ik gezaaid heb, uit plant. Door het prachtig voorjaars-weer ben ik toch ongeduldig geweest. Vandaar dat een paar warmteminnende zaailingen al in de volle grond stonden.

En dat heb ik geweten!

Op 11, 12, 13 en 14 mei kwamen de ijsheiligen voorbij. Die gooiden roet in het eten. Er werd nachtvorst voorspeld met temperaturen van -3 graden, en daar verschrompelen jonge planten van.

Komkommer en aardappel plant met rijp.
Links de komkommer en rechts een aardappelplant om half zeven ‘s morgens. Allebei bevroren omdat ik ze vergeten was af te dekken.

Dus heb ik mijn beschermende spullen tevoorschijn gehaald. Met lakens, vliesdoeken, stolpen en hooi/bladeren probeer ik dan mijn kou vrezende planten te redden. Het is even wat werk maar dat vind ik het wel waard.

Helaas had ik twee planten vergeten, die kreeg de nachtvorst te pakken.

Een komkommer en aardappel plant met vorstschade.
De linker komkommerplant is verloren. Die is te veel beschadigd. De rechter aardappelplant gaat het wel redden. Die loopt alleen wat groei achterstand op.

Gelukkig heeft de rest het wel gered dankzij de beschermende maatregelen:

Courgette onder een beschermende stolp.
Gele courgette onder de beschermende stolp.
Courgette plant.
De courgette ziet er goed uit, niks bevroren 🙂
Pompoenplanten onder een beschermende doek tegen de nachtvorst van de ijsheiligen.
Onder de oude lakens staan verschillende pompoenplanten.
Komkommer onder een beschermende stolp.
Komkommers onder de stolpen.
Komkommerplant.
Deze augurk gaat het ook redden. Als het dadelijk warm wordt gaat die snel groeien.

Volgend jaar toch maar weer braaf wachten tot het 15 mei is!

Labyrint onderhoud

In november 2018 heb ik een mergel labyrint in mijn tuin gemaakt. Ik gebruik het voor loopmeditatie, een fijne vorm om focus te krijgen. Je loopt met volle aandacht in de natuur en stelt je open voor alles om je heen zonder oordeel. Genietend van alles wat je waarneemt. Loopmeditatie maakt je bewust van je omgeving.

Op labyrintwerk.nl vind je meer informatie hierover. Wil je het een keertje zelf ervaren? Dan ben je altijd welkom 🙂

Helga in het midden van haar Labyrint.

Dit labyrint moet ook één keer per jaar schoon gemaakt worden. Door mos en gras groeit het in de loop van een jaar helemaal dicht. Vooral in de winter.

Dus…. begin maart ben ik begonnen met het schoonmaak karweitje.
Met een plamuurmes gaat het het beste. Is eventjes wat werk.

Het Labyrint wordt schoongemaakt van mos en gras.

en als het klaar is ziet het er zo uit:

Het labyrint in een panorama shot.

Pas geleden had ik bezoek van een vriend met zijn drone. Die wilde hij wel uitproberen boven ons terrein. Vandaar dat ik nu een overzichtsfoto van het labyrint heb. De doorsnede is 8 meter.

En dat kleine fuchsia-roze puntje? Dat ben ik zelf. Net bezig met het oogsten van snijbiet in mijn groentetuin gedeelte. Toch wel erg cool.

Dank je wel Broekie voor dit gave shot 🙂

Het Labyrint gefotografeerd met een drone.

Gemengde lentesalade uit eigen tuin

Helga serveert lentesalade uit eigen tuin.

Wat is er leuker dan de tuin inlopen met een kom om vervolgens terug te komen met een gezonde portie groen die je kunt omtoveren tot ‘n heerlijke lentesalade?

Niets toch!

Sla is een van de makkelijkste groente die je zelf kunt kweken. Zelfs in potten op je balkon. En je hoeft je ook niet te beperken tot alleen de geijkte kropsla die je in de winkel vindt. Er is veel meer mogelijk.

Hieronder zie je waar ik de tuin mee uit kom. Van links naar rechts in de bovenste rij; witte snijbiet, peterselie, rode snijbiet, rucola, gele snijbiet, rode zuring, paardenbloemblad.

De onderste rij; kropsla, ui stengels, postelein, eikenblad sla, spinazie en krulsla.

De blauwe bloemetjes zijn van de Bernagie ook wel komkommerkruid genaamd. Die zijn eetbaar en smaken een klein beetje naar, je raadt ‘t al, komkommer.

Veertien verschillende sla soorten voor in de salade.

Gecombineerd met geitenkaas, peer en walnoten is het een heerlijk lunch gerecht geworden. Vooral als je het smaakvol presenteert op een van de handgemaakte borden van Cindy Heldens 🙂

Een bord vol gezonde sla met bernagie bloemen.

Verspenen van de zaailingen

Sinds 16 maart, het moment dat de Covid-19 maatregelen ingesteld werden, ben ik vooral in de tuin bezig geweest. April is zowiezo de maand waarin ik het meeste zaai en verplant, echter dit voorjaar gebruik ik het ook om mezelf af te leiden. Natuurlijk probeer ik me te informeren maar ik waak ervoor niet bovenmatig veel met nieuws bezig te zijn. Het helpt me om met twee voeten op de grond te blijven staan. Werken in de tuin is gewoon een hele fijne manier om me te verankeren.

De plantjes van februari en maart zijn nu zo groot geworden dat ze verspeent moeten worden. Daarvoor zoek ik alle potjes bij elkaar. In de schuur, in de kas, en de houten loods. Het zijn er gelukkig voldoende.

De tomaten zijn als eerste aan de beurt. Ze waren al uitgegroeid tot wat slungelige plantjes. Nu ze in nieuwe grond terecht komen worden ze meteen steviger. Plus je kunt ze wat dieper planten!

Tomaten die net om geplant zijn.
De bovenste foto is als de tomaten net verplant zijn. Het ziet er dan zo miezerig uit dat ik altijd denk dat ze het niet gaan halen. De onderste foto is na twee weken gemaakt. Het zijn stevige plantjes geworden met meerdere blaadjes. Deze gaan het wel redden.
tomaten die verplant zijn.

De volgende die groter gaan wonen zijn de pepertjes, paprika’s en de aubergines. Van elk heb ik twee soorten. Het plan is om dit jaar zelf sambal te gaan maken. Ik ben benieuwd of dat gaat lukken.

Voor het verspenen gebruik ik biologische potgrond die ik goed vochtig maak zodat de plantjes zaailingen geen al te grote schok krijgen. Ik vermeng het met zelf gemaakte compost van afval uit eigen tuin. Zo creëer ik een bijna gesloten kringloop in mijn tuin.

Ik heb dit jaar flink meer gezaaid en ben ook nog lang niet klaar. In mei zaai ik de maïs, de tweede lichting courgettes, pompoenen, augurken en meloen. Hieronder enkele courgette planten klaar om in een grote pot te zetten.

Courgettes klaar om te gaan verspenen.

Van sommige zaadjes die ik uitgedeeld heb uit mijn vorige blog, kreeg ik bericht. Bij Ria waren de pompoenen goed uitgekomen en al verspeent. Leuk om te zien hoe iedereen ermee aan de slag is gegaan. In totaal hebben 10 mensen er gebruik van gemaakt. Vond ik best veel!

De zaadjes van Ria in een bak.
De zaailingen van Ria in een zaaibed.

Ik besef hoeveel mazzel ik heb met zo’n grote tuin waar ik kan doen en laten wat in me opkomt. Het geeft me rust in mijn hoofd en helpt me deze vreemde tijd zonder kunstmarkten en exposities te overbruggen.

Blijf gezond en tot de volgende keer X

Helga in de kas bij haar plantjes.

Gezonde frisdrank met water kefir

Als je eenmaal het pad in geslagen bent om voedingsmiddelen zelf te maken, waar stopt ‘t dan?

Jam maken is een bekend fenomeen, appeltjes drogen daar kan iedereen nog inkomen. Maar zelf koolzuur houdende limonade maken. Kan dat?

Ja hoor! Met behulp van water kefir is het zelfs vrij eenvoudig.

Wat kefir precies is wordt heel goed uitgelegd op de site waterkefir.net. Ik ga dat hier niet herhalen, dat doen Michel en Simone Kemperman veel beter 🙂

Het begon bij mij doordat ik van Leny uit Beesel een potje met water kefir korrels kreeg. Of ik op ze wilde passen zodat ze na terugkomst van haar vakantie weer zelf limonade kon maken? Ik werd dus eigenlijk gepromoveerd tot water kefir baby-sitter!

Ondertussen is het mijn favoriete drankje geworden. Iedere week maak ik 1 tot 2 flessen van deze heerlijke gefermenteerde drank.

Bij het maken van de drank vermeerderen de water kefir korrels zich. Daardoor kan ik ook uitdelen. Wil je eens uitproberen of dit iets is voor jou? Laat dan een reactie achter. Ik zorg er dan voor dat je een potje kefir korrels krijgt zodat jij ook deze lekkere gezonde drank zelf kunt maken.

Water kefir korrels in een vergiet.

Ik gebruik een hoeveelheid waarmee ik een plastic fles van 1,5 liter kan vullen.
1,4 liter water
140 gram water kefir korrels
100 g liefst biologische suiker
20 g ongezwavelde rozijnen (kan ook dadel, vijg of pruim zijn)
halve biologische citroen (hoeft niet persé)

Gebruik een plastic zeef en houten of plastic lepel. Waterkefir houdt niet van metaal.
Na twee dagen bij kamertemperatuur laten staan giet je alles door een zeef. Het vocht gaat in de plastic fles. Rozijnen en citroen die gooi je weg. De kefir korrels kun je in een potje met water in de ijskast bewaren tot de volgende keer.

Koolzuurgasbelletjes hechten zich aan de rozijnen. Omdat de rozijnen weinig wegen worden ze door de belletjes meegenomen op hun tocht naar boven. Als de belletjes aan de oppervlakte van het water zijn gekomen, lossen ze op in de lucht. De rozijnen zijn nu zijn gasballonnetjes kwijt en zinken weer naar beneden.

Nu komt ‘t leuke gedeelte: de tweede fermentatie op de fles. Hierbij voeg ik mijn eigen smaak toe. Vers fruit of sap zorgt voor een iets zoetere smaak. Maar ook kruiden als munt of verse gember is erg lekker. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Mijn favoriet is een scheut eigen gemaakte fruit of kruiden siroop, zoals paardenbloemsiroop of kweepeersiroop. Vervolgens blijft het 1 dag bij kamertemperatuur staan. Daarna gaat de fles pas in de ijskast en heb ik mijn eigen gezonde frisdrank .

Proost!

Water kefir bereiding
In de volle maatbeker zit de opgevangen kefirdrank na de 1e fermentatie. Ik giet een flinke scheut siroop in de 1,5 l fles en schenk de kefirdrank erbij. Vervolgens vang ik alle kefir korrels in de plastic zeef op. Die gaan in het rechtse potje, afgevuld met water in de ijskast. Je kunt meer dan een week laten staan zonder dat de kwaliteit achteruit gaat.

Paardenbloem siroop

Mijn grasveld staat er momenteel vol mee. Stralend gele bloemen die met open armen de warmte van de zon verwelkomen.

Ik heb het natuurlijk over de paardenbloemen.

Verguisd bij veel monocultuur grasliefhebbers, maar ik weet wel beter. Deze alledaagse bloem heeft geneeskrachtige en culinaire eigenschappen en ziet er ook nog eens mooi uit.

Een paardenbloem van knop tot wegblaas pluisjes.

Je kunt de jonge blaadjes in je salade bijmengen. Wortels worden geroosterd en gemalen als koffie vervanger gebruikt. Van de bloemen kun je een lekkere siroop maken.

Dit doe ik al enkele jaren. Met die siroop meng ik een kruidige, licht bittere limonade. De twee flesjes redden het tot mei wanneer ik de vlierbloesemsiroop kan maken.

Zo heeft bij mij elk seizoen z’n eigen smaak.

Honderd paardenbloemen op een blauwe handdoek.

Paardenbloem siroop maken is heel eenvoudig.

Ik begin met het plukken van 100 onbespoten schone paardenbloemen. Liefst ‘s morgens nadat de dauw weg is. Met een schaar knip ik het groene kontje eraf. Een halve onbespoten citroen in dunne schijfjes snijden, boven op de lintbloemen leggen en 400 ml water toevoegen. Even één minuut koken dan afkoelen.

Paardenbloemen die met citroen tot siroop verwerkt worden.

‘s Avonds zeef ik alles door een neteldoek en vang het vocht op in een pannetje. Daar gaat 200 gram suiker bij. Tien minuten opkoken en meteen bottelen in super goed schoongemaakte flesjes.

Paardenbloem siroop in schulp flesjes.